Bernke Klein Zandvoort beweegt zich tussen de beeldende kunst en literatuur. Ze publiceert poëzie en literaire essays, maakt videowerk en hybride lecture-performances. Daarnaast werkt ze als adviseur, docent en redacteur.
In Oogsprong verweef ik allerlei soorten onderzoek naar zicht en blindheid met de levensverhalen van een aantal vrouwen die over (on)zichtbaarheid gaan. Een even intiem, poëtisch als lucide essay over kijken en bekeken worden. Over hoe we beelden baren met onze ogen.
Een lecture-performance over de inzoom: van de eerste microscopen tot de close-up in cinema, het doorzicht van röntgenfoto's en het opheffen van afstand door de lenzen van telescopen. Hoe verander(d)en optische media onze blik?
Poëtische reflectie over wat de oogbewegingen van een lezer met het essay als literaire vorm te maken hebben. Waar het ook over gaat: vroege eye trackers, (selectieve) blindheid terwijl we kijken en bladzijden die licht doorlaten.
Als gastredacteur stelde ik een nummer samen over Mexico door de lenzen van 26 vrouwelijke auteurs.
De mythe over een Mexicaanse maangodin is op verschillende manieren geduid. In deze lezing verweef ik de diverse interpretaties met het idee van verdeeldheid zoals dat door koloniale overheersing tussen lichamen, in hoofden en in landschappen werd aangebracht. De verhaallijnen zijn poreus en worden deels verteld door de poëzie van vier Mexicaanse dichters.
In samenwerking met straatmuzikanten die blind zijn, verken ik het idee van een akoestische blik. Uit interviews selecteerde ik een verzameling zinnen, die ik aan de muzikanten terug gaf als materiaal voor een nieuw lied.
Een kunstoog, fantoombeelden en het voorspellende brein: waar speelt ons zicht zich af?
In de gedichten verzamel ik data en vragen die me gezelschap houden: welke rol spelen we zelf in het construeren van onze realiteit?
Een kunstenaar die niet kan zien reproduceert haar spiegelbeeld op de tast.
Het notitieboek laten uitdijen. Dieper graven. De eindeloze hoeveelheid ramen geopend op onze schermen, overlapt met de ramen die opengaan in een hoofd.
'De oogst ontkiemde niet uit sporen, zaden of stekjes, maar uit een gelei van genen die op schone tafels, in schone petrischaaltjes en met behulp van gesteriliseerde mesjes en pincetten in een laboratorium werden gekweekt.'
In deze performance geef ik via verschillende verhaallijnen steeds een andere invulling aan de komma als tussenruimte.
Hoe kunnen we standbeelden en hun visuele taal, hun materialiteit, hun rol als media-iconen en hun stem in politieke debatten ontleden?
'... maar ik trok de Dwaas, ze zei: vroeger was je een non die alleen maar leefde van landschappen, vandaag ben je zo vrij als je jezelf toestaat'
Toen zijn ouders op een avond in 1928 niet thuis waren, begon een jongen in zijn Londense achtertuin gaten te graven. In een van de gaten stuitte zijn schep op 120 cm diepte op iets hards.
Veel van haar werk is verbonden door een nieuwsgierigheid naar de relatie tussen onze waarneming en taal. Ze vraagt zich af hoe we de wereld om ons heen door de lenzen van woorden leren kennen én vormgeven. Hoeveel van onze blik eigenlijk taal is. Hoe het oog gemakkelijk een plek van fictie kan worden.
Tekst is als een zichtbaar of onzichtbaar weefsel aanwezig in al haar werk. Ze ziet tekst als materiaal, werkt graag met non-lineariteit, is geïnteresseerd in de porositeit tussen woorden en beelden en in vertaling als een proces dat de waarneming verruimt.
Van 2017 tot 2018 was ze artist-in-residence bij het postacademische instituut Jan van Eyck Academie. Haar eerste dichtbundel, Uitzicht is een afstand die zich omkeert (2013, Querido), won de Liegend Konijn Debuutprijs en werd genomineerd voor de C. Buddingh'-prijs en de Jo Peters Poëzieprijs. In 2021 stond haar tweede dichtbundel, Veldwerk, op de shortlist van De Grote Poëzieprijs en werd genomineerd voor de Paul Snoekprijs (BE). Ook was ze dat jaar festivaldichter op Poetry International. In 2026 verscheen haar prozadebuut, Oogsprong, een boek met essays over zien en niet zien, die verbonden worden door een doorlopende verhaallijn.
Sinds 2022 is ze coördinator van het Schrijversprogramma en adviseur tekst op de Jan van Eyck Academie in Maastricht.
Zaaltekst LUCA May I Kiss you? Drawing Centre Diepenheim, 2026
Het oog dat niet leest, column Jan Hanlo Essayprijs, 2025
Onder een stolp, essay voor AgriValley, Mirte van Duppen, 2022
Essay, Onzichtbare inkt, De Gids, 2022
Landschapskijkers, essay, de Revisor, 2022
Binnenpost, online briefwisseling met Alfred Schaffer, SLAA x de Revisor, 2020
Inleiding Decoding Dictatorial Statues, Onomatopee publishers/ Set Margins, 2019/2026
In de fuik van de taal, essay voor Mr. Motley x Holland Festival, 2019
14.11.26
Gesprek over Oogsprong,
Denkdagen, De Letterie
26.08.26
Optreden Watou Live
14.07.26
Gedicht voor Kunstfestival Watou
21.06.26
Gastlezing Creative Writing
UvA Summer School
02.05.2026
Lecture-performance Through Magic Glasses, Drawing Centre Diepenheim
15.04.26
Oogsprong: een verhaal over zien en niet zien, beschouwend proza, uitgeverij Querido
Poëtische lezing The Dream of Every Cell
Perdu, Amsterdam, 11.06.2025
Column bij Jan Hanlo Essayprijs
de Balie, Amsterdam, 15.05.2025
Groepstentoonstelling Nachtbrieven,
Perron Oost, Amsterdam
09.01 - 30.03.25
Film screening en Q&A Esker Film Society, Buitensociëteit Zwolle, 01.05.2025
Coyolxāuhqui en het verbonden denken,
lezing over ecofeminisme vanuit Mexicaanse poëzie
deBalie, Amsterdam
29.09.24
Launch Magia/No Magia
ReadMyWorld, 12.09.24
Duo show met Reinier Vrancken
B09K, Changsa (CN)
05.07-03.08.24
Lezing Tilt/Memento Woordfestival
29.06.2024
Lecture performance, rile*, Brussel, 27.04.24
Screening The Rope from Sense to Sense,
Cine Tonalá, MX, 07.12.23
Duo show All These Entangled Voices
Vernacular Institute, Mexico City
11.11 - 23.12.2023,
Groepstentoonstelling, SMAK, Gent (BE)
10.11 - 01.12.23
Solo show Eye as an Oracle
PuntWG, Amsterdam
06.10 - 22.10.23
lezing AgriValley
Nieuwe Instituut, Rotterdam
06.09.2023
Interview en voordracht Memento Woordfestival
18.03.2023, Kortrijk (BE)